4. Tình Người Nơi Chiến Ðịa

Hai Hùng SG

*
Có lẽ cuộc gặp gỡ định mệnh trên chiến trường
trong thời chiến tranh, một thời kỳ đầy đau thương và mất mát, nhưng cũng là nơi tình người tỏa sáng.

Tôi vốn là một người lính của một đơn vị Biệt Ðộng quân bình thường, tôi đã có những trải nghiệm không thể nào quên trong những năm tháng chiến đấu ác liệt, và trong ký ức của tôi, hình ảnh anh Hưng, vị đại úy phi công trẻ trung của Phi đoàn 243 Mãnh Sư, sự gan dạ của anh mãi luôn in đậm trong tâm trí tôi.
*
Tam Quan vùng đồi núi chập chùng ở phía Tây, phía Ðông giáp Biển chạy dài xa tít, nơi đơn vị tôi đóng quân là khu căn cứ đối diện chi khu Tam quan cách bởi Quốc lộ 1.

Vào một ngày nọ trời vừa hừng sáng tôi đã nghe tiếng động cơ trực thăng của Phi Ðoàn 243 tăng phái cho đơn vị chúng tôi, chẳng bao lâu cả ba chiếc UH-1 đã đáp xuống bãi đáp trong căn cứ .

Ra bãi đáp tôi gặp ngay anh Hưng, và đây là lần đầu tiên chúng tôi gặp nhau tại chiến trường ác liệt ở Tam Quan.

Anh Hưng gốc là người miền Bắc, mang trong mình vẻ đẹp của chàng trai Hà Nội. Ðôi mắt sáng, nụ cười ấm áp và sự điềm tĩnh lạ thường mỗi khi gặp những tình thế hiểm nguy trên không, nó đã khiến tôi bị cảm phục ngay từ khi cùng anh quần thảo trên bầu trời Tam Quan Bồng Sơn.

Ra đón các anh gồm các vị sĩ quan trong đơn vị, sau một hồi giới thiệu thân thế của hai bên , các anh được mời vào Trung tâm hành quân của đơn vị tôi để nghe thuyết trình tình hình và phối trí lực lượng của ta và địch.

Khoảng một giờ sau tôi cùng Sếp lên chiếc C and C do Ðại Úy Hưng làm phi công chính, thấy tui lần đầu anh Hưng vỗ vai hỏi:

- Chú em mầy tên gì, chắc chuyên mang PRC 25 theo ông Trung tá Lạc liên đoàn trưởng phải không ?

Lấy làm lạ, vì lần đầu tiên đi bay cùng các anh không quân, có bao giờ họ chú ý đến mấy thằng "Cắc ké" như tôi đâu, tôi trả lời anh:

-Dạ em tên Hùng đó đại úy, đại úy nói đúng rồi, thằng em chuyên mang máy cho Sếp em từ lúc về đơn vị này đến giờ.

Ðến lượt anh Hưng giới thiệu:

- Mình là Hưng , tương lai chắc "Ăn cơm tháng" với Liên đoàn của chú em mầy hoài đó, mà tôi hỏi thiệt nghe, chú em mầy đi trực thăng có sợ không, lên ngồi nhớ vịn cho chắc chớ không gió nó thổi là rớt xuống biển đó nghe.

Biết anh nói chơi cho vui, tôi dạ rân:

- Dạ tuân lệnh Ðại úy ...

Sau nhiều chuyến đi bay với anh Hưng, tự nhiên hai anh em tôi thân thiết hồi nào chẳng hay, mỗi khi các đơn vị trực thuộc của Liên đoàn tôi chạm địch, thì trong tích tắc chiếc UH-1 mang số hiệu 0777 của anh lại xuất hiện trên bầu trời, anh chở thầy trò tôi bay lên quan sát chiến trường từ trên cao, nhờ đó sếp tôi đã chỉ huy giải tỏa áp lực địch một cách hiệu quả hơn.

Có lần, khi một đơn vị trực thuộc của đơn vị tôi bị phục kích, đại úy Hưng đã không ngần ngại lao vào bầu trời có những làn đạn phòng không phía bên dưới, anh điều động hai chiếc Gunship bắn rốc kết và những tràng Miligun trên trực thăng, các anh pilot đã cứu các chiến hữu tôi trở về an toàn.

Từ đó tình Huynh đệ chi binh giữa chúng tôi từ đó trở nên khăng khít hơn bao giờ hết. Có những buổi chiều tĩnh lặng, khi không có bận bịu nhiệm vụ, chúng tôi thường cùng nhau ngồi bên chiếc bàn nhỏ, nhâm nhi ly cà phê nóng và trò chuyện. Anh kể cho tôi nghe về bầu trời, về những khoảnh khắc nghẹt thở khi đối mặt với kẻ thù. Còn tôi, tôi chia sẻ với anh về cuộc sống của một người lính bộ binh, về những nỗi sợ hãi, những ước mơ và cả những kỷ niệm đẹp.

Một lần nọ, sau một phi vụ thành công, anh Hưng chở tôi về đơn vị của anh ở phi trường Phù Cát. Hai anh em tôi ghé vào một quán nước nhỏ bên ngoài phi trường, gọi vài chai bia Larue uống giải khát kể chuyện đời cho nhau nghe, chiều hôm đó, chị Hưng đã chuẩn bị một bữa cơm tối thịnh soạn cho chúng tôi, trong căn nhà nhỏ đơn sơ, chúng tôi cùng nhau thưởng thức những món ăn dân dã, trò chuyện vui vẻ, khiến cho tôi có được cảm giác ấm áp, gần gũi như gia đình, nó đã làm cho tôi quên đi những mệt mỏi, những lo âu của chiến tranh đang hiện diên trên đất mẹ.

Sáng hôm sau trước khi ra về anh Hưng tặng tôi một chiếc đồng hồ đeo tay, chiếc đồng hồ Timex thật mỏng có khắc tên anh ở mặt sau.

Ðưa cho tôi chiếc đồng hồ anh Hưng nói:

- Hùng mang nó đi, cứ mỗi khi nhìn vào chiếc đồng hồ này, anh muốn em nhớ rằng luôn có một người bạn ở bên cạnh em nhé.

Chiếc đồng hồ ấy đã trở thành kỷ vật quý giá của tôi, luôn theo sát tôi trong suốt những năm tháng chiến tranh, tiếc rằng trong thời gian di tản chiến thuật, sau một lần lội qua Sông Ba ở quận Cũng Sơn ( Phú yên) tôi đã làm rớt nơi nào chẳng hay, chừng phát hiện ra điều này khiến tôi buồn vô hạn vì mình đã đánh mất một báu vật không dễ gì có được .

Cuộc chiến kết thúc thật đột ngột, vừa đúng một tháng rưỡi kể từ khi đơn vị tôi giã từ Thị xã Kontum, Thời gian trôi qua thật nhanh, tôi trở về đời sống dân sự ở Sài gòn, anh Hưng thì sau khi phục vụ ở Phi trường Phù Cát anh được thuyên chuyển về một phi trường ở Vùng bốn chiến thuật, đúng vào ngày gãy súng anh Hưng và đồng đội đã bay ra Hạm đội Bảy của Hoa kỳ bắt đầu cho cuộc đời của người tị nạn, sống mỗi người một nơi. Nhưng tình bạn giữa tôi và anh Hưng tôi nghĩ nó vẫn luôn bền chặt.

Nhờ mạng Internet toàn cầu, nhờ mạng xã hội Facebook chúng tôi liên lạc thường xuyên với nhau ôn lại những kỷ niệm đẹp.

Chiến tranh đã qua đi, nhưng những kỷ niệm về anh Hưng và những người đồng đội vẫn luôn sống mãi trong trái tim tôi. Tình bạn giữa chúng tôi, một người lính bộ binh và một phi công, là một minh chứng đẹp đẽ cho tình Huynh đệ chi binh, tình bạn vượt qua mọi khó khăn thử thách.
*
Ðại úy Hưng năm nay ngoài tám mươi, tuy không còn phong độ một thời khiến các em nữ sinh thầm ao ước kết giao, nhưng tinh thần anh còn rất minh mẫn, qua trò chuyện tôi hỏi anh:

- Bây giờ cho anh lên UH-1 anh vẫn lái ngon lành không anh Hưng.

Anh phá lên cười, anh nói:

- Mình bây giơ mắt mờ, chân tay run rẫy rồi , dễ gì lái được như hồi xưa nữa Hùng ơi!

Rồi anh nói tiếp:

-Cuộc chiến vừa qua nó khốc liệt quá, nhất là anh em mình ở nơi vùng hai chiến thuật, nơi bom đạn kinh hoàng nhất vậy mà mình còn nguyên vẹn hình hài này, quả là phước đức ông bà để lại cho mình dữ lắm.

Sau câu nói của anh Hưng , trong video Call tôi thấy anh nghẹn ngào như mình không kém.

Tôi và anh Hưng thầm ước mong có dịp nào đó, hai anh em tôi được gặp lại nhau ngoài đời để nhắc lại những buồn vui đã qua trong thời chinh chiến, thời gian mà chúng tôi đã cống hiến tuổi trẻ của mình để gìn giữ quê hương.

Sài gòn một sáng mưa buồn 15.9.2024.



****

Hai Hùng SG

Mục Lục

5. Con Gái Nhà Họ Bạch

Lê Việt Ðiểu

Truyện Dài nhiều kỳ

Lời tự tình

Xin được mượn nơi nầy cảm ơn chú Sáu đã kể cho tác giả nghe câu chuyện kỳ bí của nhà Họ Bạch làm đề tài cho câu chuyện nầy.

Câu chuyện về những người con gái mang dòng họ Bạch chỉ là sản phẩm của tưởng tượng dựa theo một câu chuyện do ông Sáu kể lại một đoạn đời của một dòng họ rất nổi tiếng sanh sống bên bờ sông Vàm Cỏ Ðông. Tác giả đã dựng nên câu chuyện này. Mọi sự trùng hợp là ngoài ý muốn.

.......Ông Bạch giật mình nói lảng:

- À, không... không có gì.

*

Mấy tháng sau...

Căn nhà ở cổng số 4 của tòa thánh thất Long Hoa, căn nhà bình thường của những người trong xóm. Một buổi sáng khoảng hơn 9 giờ có một ông lão phương phi tốt tướng dừng xe lại trước cổng số 4, ông ta thả bộ một vòng quanh khu phố nhỏ rồi bước thẳng vô trong cổng. Khu Thánh Thất vắng lặng thâm nghiêm không một bóng người, ông ta đi một vòng thư thả quay trở ra và xăm xăm đi vô một căn nhà nắm xéo mé trái cổng. Trong nhà có 2 cô gái đang quét dọn và nấu bếp. Ông già xăm xăm đi vào làm cô gái đang quét sân giựt mình dừng chổi ngó lên. Cô lễ phép hỏi:

- Thưa bác đi tìm ai?

Ông già cười tươi tắn, niềm nở:

- À, bác đi tìm nhà ông? à mà bác quên mất. Lâu quá mới ghé qua đây tính ghé thăm. Trông căn nhà nầy quen quen muốn vô hỏi. À mà không phải... Nghe đâu trong nhà có bán heo con nên vô coi.

Cô gái bỏ chổi xuống đất lễ phép mời ông khách lạ:

- Dạ ba má cháu không có ở nhà, mời bác vô nhà uống nước. Nếu bác nhớ tên thì cháu chỉ đường cho bác. Còn nhà con không có bán heo con.

Ông già không khách sáo bước thẳng vô nhà. Vừa đi ông vừa quan sát chung quanh. Ðến giữa nhà ông quay lại nói với cô gái:

- Ủa nhà vắng vẻ quá hả cháu?

Cô gái hơi ngạc nhiên, nhưng vẫn lễ phép:

- Dạ ba má cháu mới về quê đến chiều mới lên.

Ông già không ngồi xuống chiếc ghế cô gái mời ông, ông vẫn đứng giữa nhà ngó quanh và ông nói trống không:

- Nhà cửa ngăn nắp quá.

Cô gái vừa ngạc nhiên vừa lo lắng. Cô nhỏ nhẹ:

- Dạ bác nhìn thấy quen hả bác? Bác là bạn của ba má cháu?

Ông lão trả lời nước đôi:

- Ừ, trông quen lắm. Nhà cháu quê ở Thanh Ðiền phải không?

- Dạ đúng.

- Hôm nay cháu ở nhà một mình à?

Cô gái hơi lo sợ, nỗi lo sợ vu vơ. Nhưng cô vẫn lễ phép:

- Dạ còn một người em đang nấu bếp ở đàng sau.

Ông khách bỗng quay nhanh người trở lại nhìn thẳng vào cô gái:

- Ô, bác xin lỗi bác muốn đi rửa cái tay một chút.

Cô gái càng lo lắng hơn chưa biết xử trí thế nào thì ông già đã nhanh chơn bước ra nhà ngang, bước thẳng vô nhà sau. Cô gái hoảng quá chạy theo:

- Bác ơi, bác. Ði qua bên này bác ơi. Ðàng sau đó là nhà bếp.

Vừa khi đó một cô gái khác khác từ trong nhà bếp bước ra, mặt ửng hồng vì hơi lửa. Cô gái nhìn chị rồi nhìn người đàn ông lạ cúi đầu chào:

- Chào bác.

Ông già gật đầu chào nhưng mắt vẫn liếc quanh nhà, ông bước vô nhà bếp, và quay trở ra đi vô nhà vệ sinh theo tay cô gái chỉ. Ông đứng trong đó một lúc khá lâu, bên ngoài hai chị em cô gái đưa mắt lo lắng nhìn nhau chưa biết xử trí ra sao. Cả hai chưa bao giờ đối diện một cảnh khó xử như vầy. Cô em hỏi cô chị:

- Ai vậy chị Ba. Bạn của ba má hả?

Cô chị vẫn còn lo lắng hiện rõ trên nét mặt:

- Chị hổng biết. Ðang không chị đang quét sân ông ào ào bước vô và đi thẳng ra đây.

Cô em nét mặt hơi hoảng sợ. Giọng cô lo lắng:

- Ủa, sao chị không chạy qua kêu chú Năm.

Người chị càng hoảng hơn:

- Chị đâu kịp làm gì đâu ông đã bước vô nhà rồi chị phải đi theo, rồi ông bước thẳng ra đây nói là đi rửa tay.

Cô em lo lắng.

- Rồi bây giờ làm sao?

Hai chị em im lặng đưa mắt nhìn nhau. Cả hai chị em cùng lo lắng như nhau và chỉ biết đứng im như trời trồng giữa sân. Có tiếng cửa nhà tắm mở, ông già bước ra mặt tươi cười không tỏ vẽ gì gian ác. Hai chị em nhăn nhó cười theo. Ông bước lên nhà trên và nói:

- Thôi bác đi đây. Bác là ông Bạch. Bác gửi lời thăm hai anh chị ở nhà.

Ông không đợi hai cô gái trả lời ông đã điềm nhiên bước ra cổng và đi mất. Cho đến khi ông khách lạ đi xa hai chị em cô gái vẫn còn chôn chưn như cột đá giữa sân. Một lúc sau cô chị mới hoàn hồn, đưa tay vuốt ngực thở phào:

- Chị hổng biết chuyện gì xảy ra.

Cô em đứng im bên chị. Bỗng cô la lên:

- A! Thôi chết rồi.

Cô chị giựt mình la theo:

- Cái gì? Chuyện gì mà chết?

Cô em lo lắng thò tay vô túi áo bà bả

- Thôi chết rồi. Em biết ông là ai rồi.

Cô chị trợn to đôi mắt:

- Cái gì? Ai vậy. Trời ơi em còn úp úp mở mở nữa. Ai vậy nói chị nghe đi.

Cô em quay gót vô nhà. Ba bước một nhảy thót vô buồng,

một lúc sau quay trở ra, trước sự ngạc nhiên của chị, cô em xòe bàn tay đưa ra một miếng giấy nhỏ bằng ba ngón tay, một tấm danh thiếp, cô nói:

- Ông khách lạ xưng là ông Bạch phải hông?

Cô chị đưa tay ra theo quán tính cầm lấy tấm danh thiếp của người em, mắt nhìn cô em hỏi:

- Ừa, ông là ông Bạch. Mà có chuyện chi vậy?

Cô em chúm chím cười, hai má đỏ hồng hồng:

- Thì chị coi đi rồi biết.

Cô chị tò mò nhìn xuống tấm danh thiếp trong tay. Lẩm nhẩm đọc?

Bach Phu Thỏ

Cô hỏi:

- Ai đây? Bach Phu Tho là ai đây? Là ông khách lạ hồi nãy đó hả? Em gặp qua một lần rồi hả?

Cô em cười nhẹ nhàng:

- Ðâu mà có. Nếu đã gặp sao hồi nãy em không nhận ra.

Cô chị càng ngạc nhiên hơn. Cô mím môi nhìn em với ánh mắt nghi ngờ:

- Em nói sao chị hổng hiểu? Em giấu giếm chuyện gì hả?

Hai chị em nhìn nhau. Cô Ba nói với em:

- Vậy em kể chị nghe bác vừa rồi là ai vậy.

Cô Tư nhìn theo ông khách vừa bước ra khỏi cổng. Cô nhìn lên bầu trời mơ màng, một hoạt cảnh quay lại rõ mồn một trong đầu cô gái quê như nó mới xảy ra ngày hôm qua.

Ðó là một buổi chiều... những tia nắng xiên khoai soi ngang con phố nhỏ bỏ lại trên đường những mảng nắng loang lỗ nhiều hình dạng nhảy múa dưới bước chân. Bước ra khỏi cổng chợ, Lành (bạn bè thường kêu nàng là Vành Khuyên) cúi mặt bước mau, mẹ nàng, Bà Hai Muôn, đã dặn:

- Sau khi đi học về con ghé qua chợ nhắn với bác Năm

chiều nay đến nhà có việc. Con đi đến đó rồi về nhà đừng đi đâu hết nghe con.

Nó đã trở thành nền nếp trong nhà. Bà Hai dạy con theo cung cách của một nhà nho ?Công Dung Ngôn Hạnh? lấy hạnh làm đầu. Chồng bà, Ông Hai Ngàn, một điền chủ ở Thanh Ðiền, theo kháng chiến chống thực dân Pháp, đến năm đình chiến đã về thành và trở lại quê quán làm ăn. Ở Thanh Ðiền nhà ông có một tài sản không lớn lắm nhưng là một điền chủ bậc trung. Sau những năm đình chiến, Thanh Ðiền bị mất an ninh, chồng bà phải ra tỉnh ẩn náu. Bà một nách nuôi bốn người con... đến một hôm... có một nhóm người lạ đến nhà hạch hỏi:

- Chồng bà đâu? Ði theo tề rồi phải không. Bà nhắn ông ấy về đi, chúng tôi không làm gì đâu.

Và cứ như thế, đôi ba bữa một lần, nhóm ngưòi lạ mặt đã đến nhà nhiều lần. Họ đến với cái túi đeo bên hông và kêu gọi gia đình bà đóng góp. Bà im lặng đóng góp và không nói gì về chuyện chồng đang ở ngoài thị xã. Từ ngày chồng đi xa bà phải quán xuyến tất cả công việc nhà, việc đồng án. Thức khuya dậy sớm bà không quản ngại cực khổ nhưng nhìn đám con ngày mỗi lớn và việc học hành không được liên tục vì tình hình mỗi lúc một sôi động, trường học không mở thường xuyên, cô thầy ban ngày đến dạy học và ban đêm phải kéo ra ngoài tỉnh ngủ qua đêm lần hối cô thầy giáo chán nản bỏ việc. Chỉ có cô giáo Thảo vẫn đeo đuổi việc dạy, nhiều khi cô ở lại qua đêm. Một đêm kia, nhà bà đang yên giấc bỗng có tiếng cào cửa nhè nhẹ, bà thức giấc lắng nghe. Ðến khi xác định là có người đang cào cửa bà trở dậy và đi ra cửa sau. Bà nghi ông chồng đã trở về có chuyện. Khi hé cánh cửa ngó ra bà giựt mình khi thấy bóng dáng nhỏ thó của một người phụ nữ. Cô giáo Thảo lách mình vào nhà và kể cho bà nghe có một nhóm người lạ cứ lãng vãng chung quanh trường học vào buổi chiều và đến đêm đã lảng vảng trước căn nhà mà cô giáo đang trú ngụ. Bà chủ nhà khuyên cô nên tìm đến bà.

Bà Hai Muôn vặn nhỏ ngọn đèn vừa đủ sáng nhưng không lọt ra ngoài. Có tiếng chó sủa râm rang ở xóm rừng. Bà Hai nhíu mày suy nghĩ. Bà chưa biết xử trí thế nào và giúp đỡ cô giáo ra làm sao. Bà nghĩ chuyện chưa có gì nghiêm trọng lắm. Bà Hai nhìn cô Thảo một lúc lâu và nói:

- Như vầy cô giáo à. Cô đã không quản ngại sự khó nhọc để đến thường xuyên mà dạy học trò con cái của chúng tôi... tôi không biết chuyện gì sẽ xảy ra cho cô, nhưng tôi nghĩ họ không làm gì cô đâu. Thôi thì đêm nay vô ngủ đỡ với con Tư Lành nhà tôi. Mai sáng nói chuyện sau. Họ dù sao cũng còn nể nang chồng tôi.

Ðêm đó cô giáo Thảo đã ngủ chung giường với đứa học trò nhỏ của cô, Tư Lành.

*

Lành nhớ lại, một hôm trên đường đi học về, khi gần đến nhà, Lành để ý thấy có một người thanh niên đang lảng vảng quanh vườn, gần bờ mương. Thấy Lành đến gần, anh ta lẻn vô một gốc cây trốn. Lành trố mắt nhìn, ngạc nhiên. Lành đi vội vàng qua khỏi khúc quanh và đi về nhà. Lành đi như chạy. Nàng thấy có nhiều hiện tượng lạ xảy ra mấy ngày nay. Ðêm qua cô giáo đến ngủ chung. Sáng nay mẹ mời cô giáo qua chơi... Ðầu óc cô bé học trò tiểu học chợt lóe lên những nghi ngờ. Lành lo lắng, ngạc nhiên... chuyện gì đang xảy ra quanh làng. Hình ảnh thanh niên lạ đi lảng vảng quanh vườn dòm vô nhà càng tăng thêm vẻ kỳ bí. Mẹ vẫn làm việc bình thường, Lành len lén đưa mắt ngó chừng. Bà Hai vừa làm việc nhưng trán bà thỉnh thoảng hơi nhăn như có điều gì suy nghĩ. Lành đi xuống sau nhà ngang, bước vòng qua chái bếp núp bên bồ lúa dòm ra ngoài vườn sau. Ánh nắng vẫn chói chang soi rõ cánh đồng khô bên kia hàng rào. Cánh đồng lúa ở tận bìa rừng. Lành biết gia đình có của, tuy không giàu có như nhiều người, nhưng tòa ngang dảy dọc, lúa thóc đầy bồ. Bà Hai Muôn có tấm lòng thương người cho nên hàng xóm làng giềng hay qua xin hoặc mượn lúa ăn khi nhà họ thiếu thốn. Bà Hai sẵn sàng

giúp lúa, giúp khoai cho họ có ăn chờ mùa sau.

*

Lành đứng một hồi quan sát sau vườn nhưng người thanh niên lạ đã biến đâu mất, hay là hắn ta đang núp đâu đó bên kia vườn. Nhiều câu hỏi trở lại trong trí Lành: Anh ta là ai? Tại sao rình rập nhà nàng? Mẹ nàng và cô giáo có chuyên gì giấu giếm? Bao nhiêu câu hỏi không có lời giải đáp khiến cho nỗi lo của Lành càng lúc càng tăng cao. Lành gãi đầu, nhón chưn lên nhìn ra vườn một lần nữa. Khi đã chắc ăn là không còn ai, nàng bước ra khỏi chỗ núp đi vội vàng lên nhà trên.

Bước vô nhà nàng đã nghe tiếng mẹ nàng đang rù rì như là đang nói chuyện với người nào đó trong nhà. Lành khựng lại, trí tò mò nổi lên, bất giác nàng muốn lắng nghe. Bước nhẹ đến sát bên tấm vách gỗ ngăn đôi nhà trước và phòng ngủ, Lành dứng lại, áp tai sát vô vách tường. Suýt chút nữa la hoảng. Ủa cô giáo Thảo. Lạ quá! Tiếng cô giáo Thảo nói, Lành áp sát tai lắng nghe.

- Bà Hai à, có người đến trường tìm con đó bà Hai.

Tiếng mẹ:

- Không sao đâu cô giáo. Tui đã tính trước cả rồi. Ðâu vào đó hết. Nói thiệt cô thương, thấy cô tận tình với chúng tôi nên tui sẽ tính cho cô.

Cô Thảo:

- Tính sao bà Hai?

Bà Hai Muôn ghé sát tai cô nói nhỏ, Lành không có cách gì nghe được mẹ nói cái gì chỉ nhìn thấy mặt cô Thảo sáng lên môi cô nở nụ cười. Bà Hai nói gì đó lâu lắm. Cô giáo thở phào như trút gánh nặng ngàn cân. Mặt cô tươi cười:

- Dạ cảm ơn Dì Hai. Phen này con nghe theo dì.

Bà Hai ngồi nhích ra xa, nói giọng bình thường trở lại:

- Thôi, nếu cô giáo có bận bịu chuyện gì thì cô về đi tối đến nhà tui ngủ với con Lành cho vui.

Cô Thảo đứng dậy chào:

- Dạ, con về có chút việc nghe dì. Lát tối con trở qua.

Bà Hai cúi xuống tiếp tục công việc, bà trả lời:

- Ừ, phải đó.

Lành rời khỏi chỗ núp chạy vụt ra:

- Cô giáo.

Cô Thảo quay trở lại:

- Ủa em! Lành.

Lành ngó mẹ, quay ra ngó cô Thảo:

- Em muốn đi với cô được không?

Cô Thảo ngó bà Hai như hỏi ý. Bài hai ngẩng đầu lên nhìn con gái. Bà nói:

- Ừ, con qua nhà cô chơi chút rồi chiều về với cô. Nhớ ngoan ngoãn nghe con.

Chỉ đợi có vậy, Lành nhảy chưn sáo theo bước cô giáo xuống sân. Cô Thảo nắm tay Lành đắt đi. Lành đi bên cạnh cô giáo, môi mấp máy mấy lần định nói gì rồi lại thôi. Cô giáo đi bên cạnh vô tình không biết cô học trò nhỏ đang nhìn mình chăm chú, trong lòng cô hình như đang có điều gì suy nghĩ. Sắc mặt cô thay đổi mấy lần. Cô thở ra và bước đi mau. Lành chạy lúp xúp theo. Hai người đi bên nhau không ai nói với nhau một lời. Ðến ngả rẽ vô nhà bà Năm, cô giáo bất ngờ day người qua bên nhìn học trò. Cô nói:

- Lành ơi!

Lành dạ nho nhỏ:

- Dạ cô!

- Hôm nay em ở nhà làm gì?

Lành ngạc nhiên trố đôi mắt nai nhìn cô:

- Em không làm gì hết cô.

Cô giáo im lặng, Lành nhìn cô chờ đợi, cô giáo đưa mắt ngó ra xa lòng và trí của cô dường như ỏ đâu. Lành rụt rè kêu

lên nho nhỏ:

- Cô.

Cô lơ đảng:

- Cái gì em?

- Cô làm sao vậy?

Cô giáo giựt mình ngó Lành:

- Làm sao? Cô đâu có làm sao?

Lành mạnh dạn hơn:

- Hồi nãy má em với cô...

Cô giáo Thảo nhìn Lành:

- Má em làm gì?

- Má với cô... hình như là có chuyện gì lo lắng?

Cô giáo im lặng. Lành nói mau:

- Em không còn nhỏ đâu cô. Em biết nhà mình có chuyện gì.

- Chuyện gì là chuyện gì. Em còn nhỏ biết gì mà nói.

Lành càng mạnh dạn hơn:

- Em biết. Hồi trưa em thấỷ

Lành ngưng ngang đó. Cô giáo nhìn em hỏi mau:

- Em nhìn thấy gì?

Lành biết câu chuyện có liên quan đến người thanh nhiên rình nhà nàng ban trưa, và có dính dáng đến chuyện cô giáo đang nửa đêm đến nhà nàng ngủ và đêm nay sẽ lại đến nhà nàng.

- Em biết cô với má giấu em chuyện gì đó. Mấy anh chị lớn trong nhà đều biết trừ em. Phải hông cô.

Cô giáo nạt đùa:

- Em chỉ nghĩ bậy thôi. Ðâu có chuyện gì đâu mà giấu chớ.

Nói cứng nhưng mặt cô giáo hơi ửng hồng. Trong lòng cô thấy ngượng ngùng vì cô vừa nói dối đứa học trò cưng của cô.

Cô thở dài tiếp:

- Cô không muốn giấu em. Cô không muốn nói dối em. Lành ơi, em còn nhỏ lắm có nhiều chuyện em không nên tò mò làm gì. Rồi lớn lên em sẽ biết.

Lành nắm tay cô thiệt chặt. Em nói qua hơi thở:

- Em biết mà. Cô với má sợ em đi nói ra cho người khác nghe chớ gì?

Cô Thảo nhìn em trìu mến. Cô đưa tay vuốt tóc em, những sợi tóc được chải chuốt láng muốt không một cộng rối.

- Em ơi, mẹ em cũng như cô thương các em lắm. Nhưng có những chuyện với tuổi em không nên để tâm làm gì. Ðời các em còn phải sống cho vui tươi và trong sáng. Cô dạy cho em như vậy phải không? Tuổi thơ chỉ có một thời thôi em à.

Cô giáo ngừng nói. Cô không hiểu tại sao cô đem những lời nầy nói với cô học trò nhỏ của cô làm gì. Cô liên tưởng đến những người đi quanh sân trường, những người lấp ló quanh khu vườn nhà bà Hai. Cô giáo Thảo bất chợt thở dài, Lành ngó cô như muốn hỏi. Cô giáo như đọc thấu tâm can em, cô đổi giọng và nụ cười của cô nở trên môi:

- Lành ơi, bây giờ em ráng đi học cũng như cô ráng dạy cho các em. Các em hổng biết chớ việc học nó là quan trọng lắm. Cái học làm cho con người ta mở mang kiến thức, biết suy nghĩ và làm đúng những điều thánh hiền dạy. Em học cái gương tốt của người xưa, em học lịch sử để biết thương nòi giống. Câu chuyện cô kể cho các em nghe Em bé thành Ba-đu các em còn nhớ không? Câu chuyện của một em bé nước Ý, nó cũng là em bé, mà em bé thì nước nào giống dân nào cũng vậy em ơi. Tuổi thơ trong trắng như tờ giấy, như bột nhồi đổ khuôn nào nó ra khuôn đó em à. Học không phải là chỉ để biết chữ mà học còn để mở mang đầu óc. Người mình lâu nay ít được học cho nên có nhiều chuyện nó không đúng. Có những lần bị lừa bị gạt đó em...

Cô giáo Thảo nói thao thao như cô nói với chính cô chớ

(còn tiếp)


****

Lê Việt Ðiểu

Mục Lục

6. Lúc Nào Ðó

Bạch Liên

Vòng đuôi mắt in vài nét rũ
Làn tóc mây che phủ mù sương
Chân đi chầm chậm ven tường
Mồ hôi lấm tấm trên đường thấm lưng
*
Thân gầy yếu bỗng dưng chệnh choạng
Nhức nhối đau bệnh hoạn ai ngờ
Chợt nghe đầu gối ầu ơ
Ví dầu lên tiếng lửng lơ từng hồi

Chiếc xe là người bạn đồng hành đắc ý nhất, là trợ lực cho ta. Hai bánh tròn tạo nhiều điều thuận lợi, sử dụng trong công việc mưu sinh. Nhờ kỹ thuật thăng hoa luôn được hiện đại hóa, nên mọi di chuyển phóng vút mau hơn rất nhiều.

Vòng dây sên siêng năng chuyển động, làm việc bất cứ giờ phút nào con người cần đến. Mà không một lời than van oán trách rằng?Tôi mệt quá! Chiếc xe được chế tạo từ khối sắt, khối nhôm vô tri, rất rắn chắc.

Các bộ phận, phụ tùng gán ghép vào nhau. Cho dù rắn chắc siêu nhiên cách mấy, cũng đến một ngày bị mài mòn và khô dầu ráo hoảnh.

Ðinh ốc lỏng lẻo kêu ken két, lạch cạch... Rồi một ngày nào không ai đoán biết trước. Xe bỗng dưng nằm vạ ù lì giữa đường. Không còn sức lực nào nữa, dù chỉ là động tác cố gắng. Nhúc nhích cựa mình cũng không còn được nữa.

***
Thợ sửa xe sẽ mua bộ phận mới toanh, hay có chút xíu mới hơn thay vào. Với mục đích cứu gỡ, hầu kéo dài thêm năng suất hoạt động ngày nào tốt ngày nấy.

Nhìn lại con người, tất cả những gì xảy đến cho chiếc xe, đều sao y bản chính với mọi đau nhức bệnh tật. Bác sĩ chuyên môn thay ghép lục phủ ngũ tạng, trong từng phần cơ thể, khi cơ thể bị hư hao cạn kiệt, không còn hoạt động.

Nếu để lâu ngày thì bệnh tình càng thêm trầm trọng, nguy hiểm. Vi khuẩn cay nghiệt lây lan sang những bộ phận chung quanh.

Ðời người như một chiếc xe
Mới mua, năng động, bạn bè vây quanh
Ðến khi bệnh tật tung hoành
Mình ta đơn độc.. năm canh khép đời


JULY 14 - 2025

Bạch Liên

Mục Lục

7. Nhạc Phạm Duy, Tôi Yêu

Kim Loan

****
Tôi đã viết kỷ niệm với nhạc Lam Phương và Trần Thiện Thanh khi hai nhạc sĩ này qua đời, rồi có hứa với bạn bè trên Facebook sẽ viết về nhạc Phạm Duy, mà chưa viết được, vì nhiều lý do.
Và đến hôm nay mới có thời gian để ? ?mời người lên xe, về miền quá khứ?.



Tôi may mắn được biết nhạc Pham Duy từ rất sớm. Khi tôi học lớp ba trong một trường Quân Ðội thời Việt Nam Cộng Hoà, hiệu trưởng là một Thiếu Tá. Năm đó, nhạc sĩ Lê Văn Khoa đến trường, tuyển chọn một số học sinh để dạy một bài múa quay trên đài Truyền Hình Sài Gòn. Bài múa của chúng tôi tên gì tôi chẳng nhớ rõ, nhưng lại nhớ bài múa của một nhóm học sinh trường khác khi đến Ðài Truyền Hình thu hình trước và chúng tôi thích thú đứng xem, vì bài hát thường nghe trên radio tại nhà: ?Em ước mơ mơ gì tuổi mười hai tuổi mười ba ?? . Bình thường nghe qua radio thì thấy ..bình thường, nhưng được nhìn bài múa với những động tác nhí nhảnh đã cho tôi ấn tượng nhiều với bài này, mới 8 tuổi đầu, chẳng cần biết tác giả là ai .



Tuổi thơ đó, tôi thường nghe những nhạc thiếu nhi nào, tôi cũng không nhớ, nhưng lại nhớ một buổi chiều mưa dai dẳng, quán cà phê nhà tôi vắng khách, ba má bận việc trong bếp, tôi và nhỏ bạn trong xóm đứng hứng nước mưa trước mái hiên của quán, rộn ràng vui vẻ, bỗng dừng lại vì nghe được bài hát quen thuộc trên radio. Thế là hai đứa nhảy tưng tưng, hát (và hét) to hơn tiếng mưa, xem đứa nào thuộc bài hát nhiều hơn, thi với cả giọng ca trong radio (sau này tôi đoán là của Thái Hiền, chớ còn ai trồng khoai đất này):

"Ông trăng trả vợ đàn ông trả chồng cô gái trả trái cây cà,"



Rồi Tháng Tư Ðen ập đến, cuộc sống sau đó bị thắt chặt mọi bề, các đợt bố ráp đốt sách báo ?đồi truỵ Mỹ Nguỵ? liên tiếp, các anh chị lớn trong gia đình tôi vẫn ?ngoan cố? giữ lại được một số tờ nhạc rời của Phạm Duy, Trần Thiện Thanh, và cả một tập nhạc ?Bình Cả của Phạm Duy. Mỗi tối khi rảnh rỗi, mấy anh trai của tôi lại ngồi ôm đàn guitar, hát mà tôi nghe đến thuộc và cũng mê luôn hồi nào hổng hay: ?Này em con chim lười/ Nhiều năm chịm đau phổi/ Buổi sáng vắng tiếng chim cười vui ? Này em con trâu gầy/ Nhiều năm trâu vất vả/ Cùng với bác xã nơi đồng quê ?Này em đã tới giờ/Mẹ đưa em đi chợ ??

Ngoài ra còn có một số sách văn học khác, và mấy băng cassette cũ, trong đó có băng nhạc Thái Thanh hát nhạc nhiều tác giả trong đó có Phạm Duy .

Cứ thế, tôi lớn dần theo âm nhạc các anh chị em trong nhà lén lút khi hát và khi nghe vào những đêm khuya khoắt.



Anh Ba của tôi, sinh viên Ðại Học Nông Nghiệp, có máu văn nghệ, thường vào cuối tuần tụ tập nhóm bạn đến nhà chơi, ăn uống, đàn địch hát hò. Nhà tôi có hai cây guitar, các anh bạn khéo tay xúm lại tự chế một bộ trống, nghe cũng xập xình lắm, thế là có đủ cho một ban nhạc mini. Lúc này tôi đã lớn, học lớp 10, đã biết thưởng thức âm nhạc, nhất là ?nhạc Vàng?. Trong ban nhạc của anh Tư, có đủ giọng ca nam, nữ, hát đủ nhạc ?sến? và nhạc ?không sến?, đặc biệt có anh Thành Ruộng ( vì nhà ảnh có vườn trồng hoa, trồng rau để bán ngoài chợ, và để phân biệt với anh Thành ở xóm Chùa) . Anh Thành Ruộng còn trẻ như anh tôi, nhưng tóc bạc sớm, đeo cặp mắt kiếng rất nghệ sĩ, chuyên hát nhạc Phạm Duy. Ôi, những đêm vắng lặng, mấy chị em gái chúng tôi nằm trong phòng, hóng nghe ngoài phòng khách, giọng anh Thành Ruộng như mê hoặc : ?Ôi giấc mơ qua/Mộng đời phiêu lãng giang hồ...?

Thời gian này, chế độ mới đã bớt hung hăng cấm đoán ?văn hoá đồi truỵ?, người Việt ở hải ngoại gửi về Việt Nam hàng hoá, và cả những cuốn băng nhạc theo đường tàu viễn dương do các thuỷ thủ Việt Nam mang về, nên chợ trời Tạ Thu Thâu đã có những tapes nhạc phục vụ ?âm thầm? nhu cầu khao khát của những người yêu nhạc VNCH. Các anh chị tôi đem về vài băng nhạc của nhiều giọng ca và nhiều tác giả, nên tôi được thưởng thức Duy Quang với những bài hát đã nhanh chóng làm trái tim tôi rung cảm: Cô Bắc Kỳ Nho Nhỏ, Em Hiền Như Maseur, Chuyện Tình Buồn, Thà Như Giọt Mưa, Ngậm Ngùỉ



Năm tôi đang học lớp 12, một buổi trưa đầu hè tôi bước vào lớp, thấy trong hộc bàn một tờ giấy màu xanh lơ, có ép một cánh bướm làm từ hoa phượng và mấy câu thơ: ?Em tan trường về- cuối đường mây đó- Anh tìm theo Ngọ-Dáng lau lách buồn-Tay nụ hoa thuôn-Vương bờ tóc suối-Tìm lời mở nói- Lòng sao ngập ngừng ??, chẳng có tên người gửi, cũng chẳng ghi tên người nhận. Ðược biết, người ngồi cùng chỗ đó của tôi (lớp buổi sáng) là chàng tuổi trẻ, nhỏ hơn tôi một tuổi (học lớp 11). Nếu như gặp các chàng khác, tôi sẽ vứt ngay tờ thư vào sọt rác, nhưng chàng này ? may mắn, vì tôi đã yêu bài hát Ngày Xưa Hoàng Thị do Phạm Duy phổ nhạc từ thơ Phạm Thiên Thư, qua tiếng hát Thái Thanh, nên tôi thấy cánh bướm đẹp quá, tờ thư xinh quá, và nhất là mấy câu thơ lần đầu tôi được đọc, tôi cũng đoán cả bài Thơ sẽ còn hay hơn nhiều. Tôi bỏ lá thư trong cặp, mang về nhà, đọc đi đọc lại nhiều lần, và mong ?người tả gửi tiếp cho trọn?bài thơ!



Cũng thời Trung Học, ông Thầy dạy Văn kiêm bí thơ Ðoàn Trường, dân Nghệ Tĩnh, là bộ đội vượt Trường Sơn, nhưng có tính tình văn nghệ phóng khoáng. Thầy từng tâm sự với đám nữ sinh chúng tôi, thời ở trong rừng Trường Sơn, thầy thỉnh thoảng có nghe đài VNCH nhất là những bài nhạc tình lãng mạn. Rồi thầy lim dim đôi mắt hí như đang phê thuốc lào:

- Bài thơ Màu Tím Hoa Sim của Hữu Loan đã hay rồi, nhưng phải qua tay phổ nhạc của Phạm Duy và giọng ca Thái Thanh thì trở nên rất tuyệt vời, không có chỗ nào chê được!



Riêng bài Ngày Xưa Hoàng Thị gắn bó với tôi dài lâu, (một phần cũng vì mấy câu thơ ?người tả để trong hộc bàn), theo tôi đến tận con đường vượt biển, qua trại tỵ nạn Thailand. Hôm ấy, tôi đang say giấc nồng trưa hè thiu thiu thì bỗng nghe bên nhà hàng xóm mở cassette (xài bằng bình acquy) bài Ngày Xưa Hoàng Thị qua giọng ca Thái Thanh. Tôi bỗng tỉnh ngủ, như chợt gặp lại ?người xưả, cầm theo giấy bút chạy qua để thưởng thức điệu nhạc quen thuộc và chép lời. Chị chủ nhà, cũng là người chung chuyến tàu với tôi, rất vui vẻ quay đi quay lại bài hát gần chục lần (sắp nhão cả tape) để tôi kịp ghi lại đầy đủ bài hát. Từ đó tôi cứ lẩm nhẩm bài này với bạn bè cùng lô nhà và khi chúng tôi tụ tập nhóm ?đờn ca tài tử?.



Trong nhóm "tài tử" này, có một chị, lớn hơn tôi hai tuổi, có giọng ca hay, chung nhóm bốn đứa con gái chúng tôi ăn ở chung trong trại, xem nhau như chị em ruột, và tôi trở thành ?bầu sổ, ?quản lý? của chị mỗi khi ở trại có chương trình văn nghệ . Hồi gặp nhau tại Cambodia trên con đường ra biển đến Thái, có lần chị ấy cất tiếng hát Thuyền Viễn Xứ giữa đêm khuya khó ngủ, nên khi nhập trại tỵ nạn, buổi văn nghệ đầu tiên tôi đã ghi danh cho chị hát Thuyền Viễn Xứ, cả trại nghe mà rưng rưng đúng nỗi lòng tha thiết khi chị vào câu kết ?Chiều nay trên bến muôn phương, có thuyền viễn xứ nhổ neo lên đường ...?



Năm nào trại cũng có nhiều dịp văn nghệ, nào sinh nhật Ðức Vua Thái, nào Tết, nào Giáng Sinh, chị luôn vui vẻ để tôi chọn bài, (vì lúc đó tôi làm thiện nguyện ở post office của trại, quen biết nhiều, chương trình văn nghệ nào tôi cũng được biết rất sớm, nên sẵn đó ghi danh luôn cho chị).

Lần đó, mùa lễ Phật Ðản, bên Chùa có một chương trình ca nhạc đặc biệt, như thường lệ, tôi báo với ban tổ chức bài Em Lễ Chùa Này cho chị . Sau đó chị lên tiếng:

- Loan ơi, chọn bài khác đi, chị không quen bài này.

- Ôi, bài này dễ ca lắm, để em chép lời ra rồi... hát mẫu cho chị vài lần là chị quen liền hà.

- Không phải thế, chị biết bài này, nhưng chị không hợp giọng, sợ sẽ hát không hay, mà lúc nào em cũng Phạm Duy, Phạm Duy là sao!

- Còn bài nào hợp với ...Chùa bằng Em Lễ Chùa Này không hở chị?

- Nhưng ...

Tôi bỏ ra sau nhà, hờn mát:

- Thì tùy chị đó! Nói thiệt nghen, em mà có giọng ca hay, thì bài này không đến lượt chị đâu!

Vậy mà vài hôm sau, tôi nghe anh trong ban nhạc kể, chị đã đến tập dợt và sẽ hát Em Lễ Chùa Này, dễ thương hết sức!



Giờ nghĩ lại thấy chị ấy rất đúng, bài đó cô Thái Thanh hát rất hay và hợp những khúc ngân nga luyến láy, còn chị thì giọng nội lực khá mạnh, không phải lúc nào cũng hợp cho nhạc Phạm Duy, chỉ tại hồi đó tôi cứng đầu ngang như cua, và chị thì thương tôi nể tôi, đã cố hát Nha Trang Ngày Về, Vũ Nữ Thân Gầy, Bà Mẹ Quê, và dĩ nhiên là không thể không hát Ngày Xưa Hoàng Thị (kỷ niệm tuổi học trò của... nàng ?bầu sổ).



Nhân đây tôi cũng xin kể môt kỷ niệm vui về giọng hát Thái Thanh hồi còn ở trại. Ðến giờ giới nghiêm, cả trại im lìm trong bóng đêm, chúng tôi bốn đứa chui vào mùng mở máy cassette nho nhỏ chạy bằng pin, nghe Thái Thanh phải nghe đêm khuya mới thấm, nhứt là khúc chậm rãi nàng rên rỉ:"Chim ơi chết dưới cội hoa/ Tiếng kêu rơi rụng giữa giang hà ...". Chú Tám kế bên vách vọng sang thì thào:

- Cô Loan ơi, cô làm ơn mở volume lên chút xíu cho tôi nghe rõ giọng Thái Thanh, được không cô?

Tôi sung sướng:

- Ủa, chú cũng mê tiếng hát Thái Thanh sao? Hổm rày con đâu biết!

- Chả giấu gì mấy cô, tui chỉ mê nhạc mùi của Tuấn Vũ, Chế Linh. Nhưng giọng cô Thái Thanh làm tôi "buồn ngủ, tôi vốn mắc chứng mất ngủ!



Dễ giựn không nà! Nhưng mà thôi, mục đích nào cũng tốt hết á. Chúng tôi bên này thả hồn theo từng điệu nhạc lời ca cao vút điệu đà của Thái Thanh, còn bên kia chú Tám?ngủ ngon.



Rời trại tỵ nạn cuối năm 1993 đến Canada, thuở chưa có internet, youtube, facebook. Mỗi chiều cuối tuần tôi đón xe bus xuống Thư Viện thành phố, tìm vào Vietnamese Section, sung sướng thấy những kệ sách, truyện Tiếng Việt, và mừng rỡ chộp liền Hồi Ký Phạm Duy (4 cuốn) đem về nhà nghiền ngẫm không sót một dấu chấm dấu phẩy . Ðọc hồi ký, biết nhiều điều về tác giả và gia đình, biết số lượng tác phẩm đồ sộ của ông hơn cả nghìn bài, thế mà tôi từng ngỡ mình biết nhiều nhạc Phạm Duy.



Mùa Tết đầu tiên ở Ottawa, Canada, có một đêm nhạc dạ vũ, thấy poster có Thái Hiền, tôi liền mua vé ngay lập tức, con gái Phạm Duy chắc chắn sẽ hát nhạc của bố. Quả như mong ước, phần trình diễn của Thái Hiền, ngoài vài bài hát của tác giả khác, là các bài: Cành Hoa Trắng, Nghìn Trùng Xa Cách, Phượng Yêu ...nghe tới đâu mê mẩn tới đó.



Thời gian sau, trung tâm Thúy Nga Paris ra cuốn chủ đề Phạm Duy, thỏa lòng tôi biết bao. Mãn nhãn vì được nhìn thấy Thái Thanh, Duy Quang, hai tiếng hát tôi chỉ được nghe qua tapes, Cds, nay được "vừa nghe vừa ngắm" hỏi sao hổng vui! Mãn lòng khi nghe nhiều bài nhạc của Phạm Duy, trong đó vài bài tôi mới nghe lần đầu.



Lúc con gái tôi 8-9 tuổi, đi học piano, đến cuối khóa, con hỏi tôi chọn một bài nào đó để cô giáo tập cho, chuẩn bị buổi ?recital?. Tôi bất chợt nghĩ đến "Blue Danube" vì điệu nhạc hay, ai dè lại là nhạc Phạm Duy chuyển qua lời Việt "Dòng Sông Xanh". Nhớ đến chuyện ép uổng chị bạn ở trại tỵ nạn, tôi hỏi con gái:

- Mẹ thấy bài này hay, nhưng tùy con có thể chọn bài khác mà con thích.

Nó trả lời ngay:

- Bài này quá tuyệt mà mẹ, con cũng thích!

May quá, thế là có những buổi chiều, tôi lo cơm nước ngoài bếp, văng vẳng ngoài phòng khách là tiếng đàn piano con gái tập dượt, chỉ là nhạc thôi, nhưng trong đầu tôi là tung tăng điệu lả lướt theo Thái Thanh: ? Một ...giòng ...xanh ...xanh ...?



Dù ở trại tỵ nạn, hay qua Canada, bạn bè xung quanh đều biết tôi là ?fan? của Phạm Duy . Ngày nay mỗi khi tụ tập nhóm họp có karaoke, giọng ca của tôi chỉ ?tàm tạm? nhưng Phạm Duy có một số bài tương đối dễ ca cho tôi ?thể hiện đam mể: Trả Lại Em Yêu, Bao Giờ Biết Tương Tư, Còn Chút Gì Ðể Nhớ, Mùa Thu Chết ...



Nói vậy chớ, có một thời gian dài, tôi đã phải che dấu, hoặc ngại ngùng thú nhận mình là "fan" của Phạm Duy- Thái Thanh, vì nhiều lần bị bạn bè chọc ghẹo:

- Úi chào, loại nhạc đó, giọng ca đó, chỉ dành cho người già, thích loại nhạc ..khó nuốt khó nghe!



Nhưng giờ đây, tôi đã "đủ tuổi", à mà không, tôi đã dư tuổi, có thể công khai tuyên bố là "fan" của Phạm Duy rồi nhỉ.



Dĩ nhiên, tôi vẫn thưởng thức nhạc của nhiều nhạc sĩ khác của VNCH , nhưng không hiểu sao, trong nhiều tình huống, dù bất ngờ hay có dự định, thì nhạc của Phạm Duy luôn được chọn nhiều hơn . Vì đi làm buổi chiều, nên khi sáng ở nhà lo cơm nước, tôi thường nghe youtube bài giảng của vài vị linh mục, hoặc của Thầy hàng xóm Edmonton là thầy Pháp Hòa, hoặc là nghe nhạc. Có khi tôi chọn cả 1 CD, nhưng cũng có lúc tôi nghe riêng từng bài tùy theo tâm trạng.



Khi lãng đãng "không nắng không mưa" thì sẽ là "chiều buông bên dòng sông Cửu Long, như một cơn ước mong ...ơi chiều", rồi thì "một người ngồi im nghe bên kia sông nước chảy về đâu ..." .

Khi buồn buồn nhớ quê hương thì có "chiều rơi thoi thóp trên vài luống khoai/hiu hắt tiếng bà mẹ cười/ vui vì nồi cơm ngô đầy ..." dù tôi chưa bao giờ sống ở nông thôn nhưng sao lại yêu thương quá đỗi với hình ảnh này.

Tháng Tư Quốc Hận thì phải nghe: ?Một ngày 54 Cha bỏ quê xạ..?

Khi tự hào dân tộc thôi thúc, tôi muốn nghe "tôi yêu tiếng nước tôi ..." và "quê hương tôi có con sông đào xinh xắn, nước tuôn trên đồng vuông vắn".

Khi trái tim mềm yếu nhớ tuổi thanh xuân lãng mạn, sẽ là " vai em gầy dưới mưa, ướt bao nhiêu cũng vừa ..." rồi thì " dắt em lên đồi cỏ hoang ngập nắng ..." lại bâng khuâng : " đường dài hạnh phúc cầu chúc cho người ..."

Khi Tết đến Xuân về sẽ ngân nga: "Hoa chẳng yêu lũ bướm lả lơi/Muốn yêu anh vác cày trên đồi ..." để rồi mộng mơ: "Rồi đây anh sẽ đưa em về nhà ..."



Tuy chưa được gặp Phạm Duy ngoài đời thực, nhưng tôi cũng có hai lần "giao tiếp" cùng Ông qua email phamduy@aol.com . Lần đầu khi tôi còn làm trong ban báo chí Hội Người Việt Edmonton, tôi viết một truyện ngắn, có lấy câu ca dao "Tóc mai sợi vắn sợi dài/Lấy nhau chẳng đặng thương hoài ngàn năm" để dưới tựa đề truyện, thì một anh trong ban báo chí (là một "fan" của Phạm Duy) cương quyết cho rằng đó là thơ của Phạm Duy trong bài hát cùng tên, có câu: "Thuở ấy em vừa thôi kẹp tóc ...". Tôi bèn email hỏi tác giả thì Phạm Duy sau đó đã hồi âm, bảo rằng tôi ...không sai!

Lần thứ hai, tôi hỏi Ông về câu hát: "Năm năm rồi không gặp/ Mười năm mất nhau không/ Trăm năm dù lỗi hẹn/ Ngàn năm vẫn không quên/ Vẫn nhớ y nguyên" và nhân tiện chúc mừng sinh nhật Ông. Lần này Ông cũng giải đáp thắc mắc, cám ơn lời chúc sinh nhật và nhắc vui tôi đừng dùng "years- old" mà phải dùng "years-young" vì Ông lúc nào cũng ...trẻ .



Qua hai lần email đó, một lần khi Ông còn ở Thị Trấn Giữa Ðàng (Midway City, California) và lần Ông đang ở Việt Nam, lần nào Ông cũng trả lời email trong vài giờ, không để tôi phải chờ đợi lâu . Ðiều này chứng tỏ Ông là một nhạc sĩ nghiêm túc, chuyên nghiệp, trân trọng khán thính giả, những người hâm mộ nhạc của Ông.



Kỷ niệm về nhạc Phạm Duy của tôi đến đây là hết, hy vọng không còn thiếu sót gì, chớ còn nói về nhạc Phạm Duy thì chẳng bao giờ cạn, vì mênh mông lắm , bao la lắm.



Trong một dịp tụ tập gia đình bên Arlington, Texas, mấy anh chị em có ôn lại thời gian khó khăn sau năm 1975 khi "nhạc Vàng VNCH" bị cấm đoán và nhắc đến những tờ nhạc rời Phạm Duy đã một thời vang lên "khe khẽ" trong căn nhà của chúng tôi . Anh Hai cho rằng, lẽ ra bài"Việt Nam Việt Nam" nên là Quốc Ca của VNCH, anh Ba anh Tư ca tụng Ông là "phù thủy" dịch nhạc ngoại sang lời Việt, bà chị Cả thì say mê gọi Ông là "phù thủy" của phổ thơ, còn riêng tôi thì luôn ...nghi ngờ Ông đã là thi sĩ trước khi là nhạc sĩ rồi cơ: " Em có hay chăng anh về/Thoạt nhìn người yêu ngỡ trong mộng mê/ Ai dám mong chi Xuân về/ Nào ngờ vườn đêm có bong hoa kề" .



Tóm lại, trong lĩnh vực âm nhạc, dù với chủ đề nào, thể loại nào, Ông cũng là "phù thủy"? hết á!



Trước Phạm Duy thì tôi không biết, nhưng kể từ khi có Nhạc sĩ Phạm Duy, thì với tôi, âm nhạc Việt Nam chắc còn lâu lắm, mới có được người thứ hai như thế!



Edmonton, Tháng7/2025

*** Ghi chú: Tất cả những chữ in nghiêng trong bài viết này, là những Tựa Ðề hoặc những câu hát trong nhạc Phạm Duỵ
JUNE 5 - 2025

Kim Loan

Mục Lục

IV. Hộp Thư Toà Soạn ___________________________________________________

Nguyệt San Giao Muà xin cám ơn những thân hữu đã dóng góp bài vở cho Nguyệt San Giao Muà số 276 . Một số bài khác sẽ được đăng dần vào số tớị Mong mỏi sẽ nhận được những sáng tác của các bạn bốn phương để cho Nguyệt San Giao Muà thêm phần hương sắc trong tương laị

Mục Lục

Thể lệ để nhận Nguyệt San Giao Muà:

1) Ðể vào danh sách của NSGM (subscribe),
   xin gửi email về  GiaoMua2025@gmail.com

2) Ðể rút ra danh sách của NSGM (unsubscribe),
   xin gửi email về GiaoMua2025@gmail.com 

3. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về:
   GiaoMua2025@gmail.com


4. Mọi bài vở, đóng góp, xin gửi về:
   GiaoMua2025@gmail.com 
   Nguyệt San Giao Muà
   Homepage: http://www.GiaoMuạcom


Thể lệ gửi bài cho Nguyệt San Giao Muà:

 

Mong bạn gửi Bài cho GM theo cách này là tốt nhất :
  

1. Dùng mẫu chữ Vietnet (VIQR) hay Unicode
2. Viết Hoa chữ đầu của bài và bút hiệụ Ví dụ: Giọt Mưa Trên Lácủa NS Phạm Duy
3. Gửi bài ngay trong email (không kèm file), để cho BBT khỏi mất công download xuống để đọc
4. Gửi tất cả các bài trong 1 tháng 1 lần trong1 email, nếu tiện. 
5. Bài vở xin gửi đến trước ngày 25 mỗi tháng
6. Mọi chi tiết, thể lệ, thắc mắc, xin gửi về: GiaoMua2025@gmail.com


Cám ơn bạn rất nhiều, vì nhân sự có hạn, BBT không thể ngồi đánh máy lại từng đề bài hay bút hiệụ 

 

  

    

      

	Ðịa Chỉ Liên Lạc:
	

	Nguyệt San Giao Muà

		

		Merrifield, Virginia 22116

		USA

    
  

Trang Nhà 







Web Site Hit Counter





 

Copyright
2002 by Giao Muà e-magazine and respective authors